Skip to content

2003 年全国硕士研究生入学统一考试数学二试题与解析

一、填空题

1

x0x \to 0 时,(1ax2)141\left(1-a x^{2}\right)^{\frac{1}{4}}-1xsinxx\sin x 是等价无穷小,则 a=a= ________。

答案: 4-4

解析:x0x \to 0 时,(1+u)α1αu\left(1+u\right)^{\alpha}-1\sim \alpha usinxx\sin x\sim x,故 (1ax2)141a4x2\left(1-a x^{2}\right)^{\frac{1}{4}}-1\sim -\dfrac{a}{4}x^{2}xsinxx2x\sin x\sim x^{2}。由等价无穷小得 a4=1-\dfrac{a}{4}=1,所以 a=4a=-4


2

设函数 y=f(x)y=f\left(x\right) 由方程 xy+2lnx=y4xy+2\ln x=y^{4} 所确定,则曲线 y=f(x)y=f\left(x\right) 在点 (1,1)\left(1,1\right) 处的切线方程是 ________。

答案: xy=0x-y=0

解析:xy+2lnx=y4xy+2\ln x=y^{4} 两边求导,得 y+xy+2x=4y3yy+xy^{\prime}+\dfrac{2}{x}=4y^{3}y^{\prime}。代入 x=1x=1y=1y=1,得 y=1y^{\prime}=1,故切线方程为 y1=x1y-1=x-1,即 xy=0x-y=0


3

y=2xy=2^{x} 的麦克劳林公式中 xnx^{n} 项的系数是 ________。

答案: (ln2)nn!\dfrac{\left(\ln 2\right)^{n}}{n!}

解析: 因为 y(n)=2x(ln2)ny^{\left(n\right)}=2^{x}\left(\ln 2\right)^{n},所以 y(n)(0)=(ln2)ny^{\left(n\right)}\left(0\right)=\left(\ln 2\right)^{n}。故麦克劳林公式中 xnx^{n} 项的系数为 y(n)(0)n!=(ln2)nn!\dfrac{y^{\left(n\right)}\left(0\right)}{n!}=\dfrac{\left(\ln 2\right)^{n}}{n!}


4

设曲线的极坐标方程为 ρ=eaθ(a>0)\rho=e^{a\theta}\left(a>0\right),则该曲线上相应于 θ\theta00 变到 2π2\pi 的一段弧与极轴所围成的图形的面积为 ________。

答案: e4aπ14a\dfrac{e^{4a\pi}-1}{4a}

解析: 极坐标面积公式为 S=12αβρ2(θ) dθS=\dfrac{1}{2}\int_{\alpha}^{\beta}\rho^{2}\left(\theta\right)\mathrm{~d}\theta,故 S=1202πe2aθ dθ=e4aπ14aS=\dfrac{1}{2}\int_{0}^{2\pi}e^{2a\theta}\mathrm{~d}\theta=\dfrac{e^{4a\pi}-1}{4a}


5

α\boldsymbol{\alpha}33 维列向量,αT\boldsymbol{\alpha}^{T}α\boldsymbol{\alpha} 的转置。若

ααT=[111111111]\boldsymbol{\alpha}\boldsymbol{\alpha}^{T}=\begin{bmatrix}1 & -1 & 1\\-1 & 1 & -1\\1 & -1 & 1\end{bmatrix}

αTα=\boldsymbol{\alpha}^{T}\boldsymbol{\alpha}= ________。

答案: 33

解析:ααT=[111][111]\boldsymbol{\alpha}\boldsymbol{\alpha}^{T}=\begin{bmatrix}1\\-1\\1\end{bmatrix}\begin{bmatrix}1 & -1 & 1\end{bmatrix},可取 α=[111]\boldsymbol{\alpha}=\begin{bmatrix}1\\-1\\1\end{bmatrix}。于是 αTα=12+(1)2+12=3\boldsymbol{\alpha}^{T}\boldsymbol{\alpha}=1^{2}+\left(-1\right)^{2}+1^{2}=3


6

设三阶方阵 A,B\boldsymbol{A},\boldsymbol{B} 满足 A2BAB=E\boldsymbol{A}^{2}\boldsymbol{B}-\boldsymbol{A}-\boldsymbol{B}=\boldsymbol{E},其中 E\boldsymbol{E} 为三阶单位矩阵。若

A=[101020201]\boldsymbol{A}=\begin{bmatrix}1 & 0 & 1\\0 & 2 & 0\\-2 & 0 & 1\end{bmatrix}

B=\left|\boldsymbol{B}\right|= ________。

答案: 12\dfrac{1}{2}

解析:A2BAB=E\boldsymbol{A}^{2}\boldsymbol{B}-\boldsymbol{A}-\boldsymbol{B}=\boldsymbol{E},得 (A2E)B=A+E\left(\boldsymbol{A}^{2}-\boldsymbol{E}\right)\boldsymbol{B}=\boldsymbol{A}+\boldsymbol{E},即 (AE)(A+E)B=A+E\left(\boldsymbol{A}-\boldsymbol{E}\right)\left(\boldsymbol{A}+\boldsymbol{E}\right)\boldsymbol{B}=\boldsymbol{A}+\boldsymbol{E}。因 A+E\boldsymbol{A}+\boldsymbol{E} 可逆,故 (AE)B=E\left(\boldsymbol{A}-\boldsymbol{E}\right)\boldsymbol{B}=\boldsymbol{E}。又 AE=2\left|\boldsymbol{A}-\boldsymbol{E}\right|=2,所以 B=12\left|\boldsymbol{B}\right|=\dfrac{1}{2}


二、选择题

1

{an},{bn},{cn}\left\{a_{n}\right\},\left\{b_{n}\right\},\left\{c_{n}\right\} 均为非负数列,且 limnan=0\lim_{n \to \infty}a_{n}=0limnbn=1\lim_{n \to \infty}b_{n}=1limncn=\lim_{n \to \infty}c_{n}=\infty,则必有( )

A. an<bna_{n}<b_{n} 对任意 nn 成立。
B. bn<cnb_{n}<c_{n} 对任意 nn 成立。
C. 极限 limnancn\lim_{n \to \infty}a_{n}c_{n} 不存在。
D. 极限 limnbncn\lim_{n \to \infty}b_{n}c_{n} 不存在。

答案: D

解析:limnbncn=A\lim_{n \to \infty}b_{n}c_{n}=A 存在,则 limncn=limnbncnbn=A\lim_{n \to \infty}c_{n}=\lim_{n \to \infty}\dfrac{b_{n}c_{n}}{b_{n}}=A,与 limncn=\lim_{n \to \infty}c_{n}=\infty 矛盾,故选 D。


2

an=320nn+1xn11+xn dxa_{n}=\dfrac{3}{2}\int_{0}^{\frac{n}{n+1}}x^{n-1}\sqrt{1+x^{n}}\mathrm{~d}x

则极限 limnnan\lim_{n \to \infty}n a_{n} 等于( )

A. (1+e)32+1\left(1+e\right)^{\frac{3}{2}}+1
B. (1+e1)321\left(1+e^{-1}\right)^{\frac{3}{2}}-1
C. (1+e1)32+1\left(1+e^{-1}\right)^{\frac{3}{2}}+1
D. (1+e)321\left(1+e\right)^{\frac{3}{2}}-1

答案: B

解析:u=1+xnu=1+x^{n},则  du=nxn1 dx\mathrm{~d}u=nx^{n-1}\mathrm{~d}x,故 an=1n[(1+(nn+1)n)321]a_{n}=\dfrac{1}{n}\left[\left(1+\left(\dfrac{n}{n+1}\right)^{n}\right)^{\frac{3}{2}}-1\right]。因此 limnnan=(1+e1)321\lim_{n \to \infty}n a_{n}=\left(1+e^{-1}\right)^{\frac{3}{2}}-1,选 B。


3

已知 y=xlnxy=\dfrac{x}{\ln x} 是微分方程 y=yx+φ(xy)y^{\prime}=\dfrac{y}{x}+\varphi\left(\dfrac{x}{y}\right) 的解,则 φ(xy)\varphi\left(\dfrac{x}{y}\right) 的表达式为( )

A. y2x2-\dfrac{y^{2}}{x^{2}}
B. y2x2\dfrac{y^{2}}{x^{2}}
C. x2y2-\dfrac{x^{2}}{y^{2}}
D. x2y2\dfrac{x^{2}}{y^{2}}

答案: A

解析:y=xlnxy=\dfrac{x}{\ln x},得 y=lnx1(lnx)2y^{\prime}=\dfrac{\ln x-1}{\left(\ln x\right)^{2}},且 yx=1lnx\dfrac{y}{x}=\dfrac{1}{\ln x}xy=lnx\dfrac{x}{y}=\ln x。代入方程得 φ(lnx)=1(lnx)2\varphi\left(\ln x\right)=-\dfrac{1}{\left(\ln x\right)^{2}},故 φ(xy)=y2x2\varphi\left(\dfrac{x}{y}\right)=-\dfrac{y^{2}}{x^{2}},选 A。


4

设函数 f(x)f\left(x\right)(,+)\left(-\infty,+\infty\right) 内连续,其导函数的图形如图所示(图示略),则 f(x)f\left(x\right) 有( )

A. 一个极小值点和两个极大值点。
B. 两个极小值点和一个极大值点。
C. 两个极小值点和两个极大值点。
D. 三个极小值点和一个极大值点。

答案: C

解析: 由导函数图形可知,三个驻点中第一个为极大值点,第二个和第三个为极小值点;导数不存在点 x=0x=0 左侧导数为正、右侧导数为负,故也是极大值点。因此共有两个极小值点和两个极大值点,选 C。


5

I1=0π4tanxx dx,I2=0π4xtanx dxI_{1}=\int_{0}^{\frac{\pi}{4}}\dfrac{\tan x}{x}\mathrm{~d}x,\quad I_{2}=\int_{0}^{\frac{\pi}{4}}\dfrac{x}{\tan x}\mathrm{~d}x

则( )

A. I1>I2>1I_{1}>I_{2}>1
B. 1>I1>I21>I_{1}>I_{2}
C. I2>I1>1I_{2}>I_{1}>1
D. 1>I2>I11>I_{2}>I_{1}

答案: B

解析:(0,π4)\left(0,\dfrac{\pi}{4}\right) 内,tanx>x\tan x>x,所以 I1>I2I_{1}>I_{2}。又 tanxx<sec2x\dfrac{\tan x}{x}<\sec^{2}x,故 I1<0π4sec2x dx=1I_{1}<\int_{0}^{\frac{\pi}{4}}\sec^{2}x\mathrm{~d}x=1。因此 1>I1>I21>I_{1}>I_{2},选 B。


6

设向量组 I:α1,α2,,αr\boldsymbol{\alpha}_{1},\boldsymbol{\alpha}_{2},\cdots,\boldsymbol{\alpha}_{r} 可由向量组 II:β1,β2,,βs\boldsymbol{\beta}_{1},\boldsymbol{\beta}_{2},\cdots,\boldsymbol{\beta}_{s} 线性表示,则( )

A. 当 r<sr<s 时,向量组 II 必线性相关。
B. 当 r>sr>s 时,向量组 II 必线性相关。
C. 当 r<sr<s 时,向量组 I 必线性相关。
D. 当 r>sr>s 时,向量组 I 必线性相关。

答案: D

解析: 若向量组 I 可由向量组 II 线性表示,且 r>sr>s,则向量组 I 必线性相关,故选 D。


三、计算题

设函数

f(x)={ln(1+ax3)xarcsinx,x<0,6,x=0,eax+x2ax1xsinx4,x>0.f\left(x\right)=\left\{\begin{array}{ll}\dfrac{\ln\left(1+a x^{3}\right)}{x-\arcsin x}, & x<0,\\6, & x=0,\\\dfrac{e^{a x}+x^{2}-a x-1}{x\sin\dfrac{x}{4}}, & x>0.\end{array}\right.

aa 为何值时,f(x)f\left(x\right)x=0x=0 处连续;aa 为何值时,x=0x=0f(x)f\left(x\right) 的可去间断点?

解析:

x0x \to 0^{-} 时,ln(1+ax3)ax3\ln\left(1+a x^{3}\right)\sim ax^{3}xarcsinxx36x-\arcsin x\sim -\dfrac{x^{3}}{6},故 f(0)=6af\left(0^{-}\right)=-6a

x0+x \to 0^{+} 时,eax+x2ax1=(a22+1)x2+o(x2)e^{a x}+x^{2}-a x-1=\left(\dfrac{a^{2}}{2}+1\right)x^{2}+o\left(x^{2}\right),且 xsinx4x24x\sin\dfrac{x}{4}\sim \dfrac{x^{2}}{4},故 f(0+)=2a2+4f\left(0^{+}\right)=2a^{2}+4

若连续,则 6a=6=2a2+4-6a=6=2a^{2}+4,解得 a=1a=-1

x=0x=0 为可去间断点,则 6a=2a2+46-6a=2a^{2}+4\ne 6,解得 a=2a=-2


四、计算题

设函数 y=y(x)y=y\left(x\right) 由参数方程

{x=1+2t2,y=11+2lnteuu du,(t>1)\left\{\begin{array}{l}x=1+2t^{2},\\y=\int_{1}^{1+2\ln t}\dfrac{e^{u}}{u}\mathrm{~d}u,\end{array}\right.\quad \left(t>1\right)

所确定,求

d2ydx2x=9\left.\dfrac{\mathrm{d}^{2}y}{\mathrm{d}x^{2}}\right|_{x=9}

解析:

x=1+2t2x=1+2t^{2},得 dxdt=4t\dfrac{\mathrm{d}x}{\mathrm{d}t}=4t

由变上限积分求导,得 dydt=e1+2lnt1+2lnt2t=2et1+2lnt\dfrac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t}=\dfrac{e^{1+2\ln t}}{1+2\ln t}\cdot\dfrac{2}{t}=\dfrac{2et}{1+2\ln t}

于是

dydx=e2(1+2lnt)\dfrac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}x}=\dfrac{e}{2\left(1+2\ln t\right)}

d2ydx2=ddt(e2(1+2lnt))14t=e4t2(1+2lnt)2\dfrac{\mathrm{d}^{2}y}{\mathrm{d}x^{2}}=\dfrac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}t}\left(\dfrac{e}{2\left(1+2\ln t\right)}\right)\cdot\dfrac{1}{4t}=-\dfrac{e}{4t^{2}\left(1+2\ln t\right)^{2}}

x=9x=9 时,1+2t2=91+2t^{2}=9,且 t>1t>1,故 t=2t=2。所以

d2ydx2x=9=e16(1+2ln2)2\left.\dfrac{\mathrm{d}^{2}y}{\mathrm{d}x^{2}}\right|_{x=9}=-\dfrac{e}{16\left(1+2\ln 2\right)^{2}}


五、计算题

计算不定积分

xearctanx(1+x2)32 dx\int\dfrac{x e^{\arctan x}}{\left(1+x^{2}\right)^{\frac{3}{2}}}\mathrm{~d}x

解析:

x=tantx=\tan t,则 t=arctanxt=\arctan xdx=sec2t dt\mathrm{d}x=\sec^{2}t\mathrm{~d}t(1+x2)32=sec3t\left(1+x^{2}\right)^{\frac{3}{2}}=\sec^{3}t。于是

xearctanx(1+x2)32 dx=etsint dt\int\dfrac{x e^{\arctan x}}{\left(1+x^{2}\right)^{\frac{3}{2}}}\mathrm{~d}x=\int e^{t}\sin t\mathrm{~d}t

分部积分可得

etsint dt=12et(sintcost)+C\int e^{t}\sin t\mathrm{~d}t=\dfrac{1}{2}e^{t}\left(\sin t-\cos t\right)+C

sint=x1+x2\sin t=\dfrac{x}{\sqrt{1+x^{2}}}cost=11+x2\cos t=\dfrac{1}{\sqrt{1+x^{2}}},故

xearctanx(1+x2)32 dx=(x1)earctanx21+x2+C\int\dfrac{x e^{\arctan x}}{\left(1+x^{2}\right)^{\frac{3}{2}}}\mathrm{~d}x=\dfrac{\left(x-1\right)e^{\arctan x}}{2\sqrt{1+x^{2}}}+C


六、计算题

设函数 y=y(x)y=y\left(x\right)(,+)\left(-\infty,+\infty\right) 内具有二阶导数,且 y0y^{\prime}\ne 0x=x(y)x=x\left(y\right)y=y(x)y=y\left(x\right) 的反函数。

  1. 试将 x=x(y)x=x\left(y\right) 所满足的微分方程

    d2xdy2+(y+sinx)(dxdy)3=0\dfrac{\mathrm{d}^{2}x}{\mathrm{d}y^{2}}+\left(y+\sin x\right)\left(\dfrac{\mathrm{d}x}{\mathrm{d}y}\right)^{3}=0

    变换为 y=y(x)y=y\left(x\right) 满足的微分方程;

  2. 求变换后的微分方程满足初始条件 y(0)=0y\left(0\right)=0y(0)=32y^{\prime}\left(0\right)=\dfrac{3}{2} 的解。

解析:

由反函数求导公式,

dxdy=1y,d2xdy2=y(y)3\dfrac{\mathrm{d}x}{\mathrm{d}y}=\dfrac{1}{y^{\prime}},\quad \dfrac{\mathrm{d}^{2}x}{\mathrm{d}y^{2}}=-\dfrac{y^{\prime\prime}}{\left(y^{\prime}\right)^{3}}

代入原方程,得 y+y+sinx=0-y^{\prime\prime}+y+\sin x=0,即

yy=sinxy^{\prime\prime}-y=\sin x

其通解为

y=C1ex+C2ex12sinxy=C_{1}e^{x}+C_{2}e^{-x}-\dfrac{1}{2}\sin x

y(0)=0y\left(0\right)=0y(0)=32y^{\prime}\left(0\right)=\dfrac{3}{2},得 C1=1C_{1}=1C2=1C_{2}=-1。所以

y=exex12sinxy=e^{x}-e^{-x}-\dfrac{1}{2}\sin x


七、计算题

讨论曲线 y=4lnx+ky=4\ln x+ky=4x+ln4xy=4x+\ln^{4}x 的交点个数。

解析:

两曲线交点个数等价于方程

φ(x)=ln4x4lnx+4xk=0\varphi\left(x\right)=\ln^{4}x-4\ln x+4x-k=0

(0,+)\left(0,+\infty\right) 内的零点个数。

求导得

φ(x)=4x(ln3x1+x)\varphi^{\prime}\left(x\right)=\dfrac{4}{x}\left(\ln^{3}x-1+x\right)

0<x<10<x<1 时,φ(x)<0\varphi^{\prime}\left(x\right)<0;当 x>1x>1 时,φ(x)>0\varphi^{\prime}\left(x\right)>0。故 φ(x)\varphi\left(x\right)x=1x=1 处取得最小值

φ(1)=4k\varphi\left(1\right)=4-k

因此:

  • k<4k<4 时,两曲线没有交点;
  • k=4k=4 时,两曲线有一个交点;
  • k>4k>4 时,两曲线有两个交点。

八、计算题

设位于第一象限的曲线 y=f(x)y=f\left(x\right) 过点 (22,12)\left(\dfrac{\sqrt{2}}{2},\dfrac{1}{2}\right),其上任一点 P(x,y)P\left(x,y\right) 处的法线与 yy 轴的交点为 QQ,且线段 PQPQxx 轴平分。

  1. 求曲线 y=f(x)y=f\left(x\right) 的方程;
  2. 已知曲线 y=sinxy=\sin x[0,π]\left[0,\pi\right] 上的弧长为 ll,试用 ll 表示曲线 y=f(x)y=f\left(x\right) 的弧长 ss

解析:

P(x,y)P\left(x,y\right) 处的法线方程为 Yy=1y(Xx)Y-y=-\dfrac{1}{y^{\prime}}\left(X-x\right)。令 X=0X=0,得 Q(0,y+xy)Q\left(0,y+\dfrac{x}{y^{\prime}}\right)

由线段 PQPQxx 轴平分,得 12(y+y+xy)=0\dfrac{1}{2}\left(y+y+\dfrac{x}{y^{\prime}}\right)=0,即 2y dy+x dx=02y\mathrm{~d}y+x\mathrm{~d}x=0。积分得 x22+y2=C\dfrac{x^{2}}{2}+y^{2}=C。代入 (22,12)\left(\dfrac{\sqrt{2}}{2},\dfrac{1}{2}\right),得 C=12C=\dfrac{1}{2},故曲线方程为

x2+2y2=1x^{2}+2y^{2}=1

曲线 y=sinxy=\sin x[0,π]\left[0,\pi\right] 上的弧长为

l=20π21+cos2t dtl=2\int_{0}^{\frac{\pi}{2}}\sqrt{1+\cos^{2}t}\mathrm{~d}t

x2+2y2=1x^{2}+2y^{2}=1 参数化为

{x=cost,y=22sint,0tπ2\left\{\begin{array}{l}x=\cos t,\\y=\dfrac{\sqrt{2}}{2}\sin t,\end{array}\right.\quad 0\le t\le \dfrac{\pi}{2}

s=0π2sin2t+12cos2t dt=120π21+sin2t dts=\int_{0}^{\frac{\pi}{2}}\sqrt{\sin^{2}t+\dfrac{1}{2}\cos^{2}t}\mathrm{~d}t=\dfrac{1}{\sqrt{2}}\int_{0}^{\frac{\pi}{2}}\sqrt{1+\sin^{2}t}\mathrm{~d}t

u=π2tu=\dfrac{\pi}{2}-t,得 2s=12l\sqrt{2}s=\dfrac{1}{2}l,所以

s=24ls=\dfrac{\sqrt{2}}{4}l


九、计算题

有一平底容器,其内侧壁是由曲线 x=φ(y)(y0)x=\varphi\left(y\right)\left(y\ge 0\right)yy 轴旋转而成的旋转曲面,容器的底面圆的半径为 2 m2\ \mathrm{m}。根据设计要求,当以 3 m3/min3\ \mathrm{m}^{3}/\mathrm{min} 的速率向容器内注入液体时,液面的面积将以 π m2/min\pi\ \mathrm{m}^{2}/\mathrm{min} 的速率均匀扩大(假设注入液体前,容器内无液体)。

  1. 根据 tt 时刻液面的面积,写出 ttφ(y)\varphi\left(y\right) 之间的关系式;
  2. 求曲线 x=φ(y)x=\varphi\left(y\right) 的方程。

解析:

tt 时刻液面高度为 yy,液面面积为 A(t)=πφ2(y)A\left(t\right)=\pi\varphi^{2}\left(y\right)。由 dA(t)dt=π\dfrac{\mathrm{d}A\left(t\right)}{\mathrm{d}t}=\pi,得 ddtφ2(y)=1\dfrac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}t}\varphi^{2}\left(y\right)=1,故 φ2(y)=t+C\varphi^{2}\left(y\right)=t+C。又 t=0t=0φ(0)=2\varphi\left(0\right)=2,所以

t=φ2(y)4t=\varphi^{2}\left(y\right)-4

液面高度为 yy 时,液体体积为

V(t)=π0yφ2(u) duV\left(t\right)=\pi\int_{0}^{y}\varphi^{2}\left(u\right)\mathrm{~d}u

由注入速率为 3 m3/min3\ \mathrm{m}^{3}/\mathrm{min},得

π0yφ2(u) du=3t=3φ2(y)12\pi\int_{0}^{y}\varphi^{2}\left(u\right)\mathrm{~d}u=3t=3\varphi^{2}\left(y\right)-12

两边对 yy 求导:

πφ2(y)=6φ(y)φ(y)\pi\varphi^{2}\left(y\right)=6\varphi\left(y\right)\varphi^{\prime}\left(y\right)

于是 φ(y)=π6φ(y)\varphi^{\prime}\left(y\right)=\dfrac{\pi}{6}\varphi\left(y\right),解得 φ(y)=Ceπ6y\varphi\left(y\right)=Ce^{\frac{\pi}{6}y}。由 φ(0)=2\varphi\left(0\right)=2,得 C=2C=2,故

x=2eπ6yx=2e^{\frac{\pi}{6}y}


十、证明题

设函数 f(x)f\left(x\right) 在闭区间 [a,b]\left[a,b\right] 上连续,在开区间 (a,b)\left(a,b\right) 内可导,且 f(x)>0f^{\prime}\left(x\right)>0。若极限

limxa+f(2xa)xa\lim_{x \to a^{+}}\dfrac{f\left(2x-a\right)}{x-a}

存在,证明:

  1. (a,b)\left(a,b\right)f(x)>0f\left(x\right)>0
  2. (a,b)\left(a,b\right) 内存在点 ξ\xi,使 b2a2abf(x) dx=2ξf(ξ)\dfrac{b^{2}-a^{2}}{\int_{a}^{b}f\left(x\right)\mathrm{~d}x}=\dfrac{2\xi}{f\left(\xi\right)}
  3. (a,b)\left(a,b\right) 内存在与 2 中 ξ\xi 相异的点 η\eta,使 f(η)(b2a2)=2ξξaabf(x) dxf^{\prime}\left(\eta\right)\left(b^{2}-a^{2}\right)=\dfrac{2\xi}{\xi-a}\int_{a}^{b}f\left(x\right)\mathrm{~d}x

解析:

由极限存在且 xa0x-a \to 0,得 limxa+f(2xa)=0\lim_{x \to a^{+}}f\left(2x-a\right)=0。又 f(x)f\left(x\right) 连续,故 f(a)=0f\left(a\right)=0。因 f(x)>0f^{\prime}\left(x\right)>0,所以 f(x)f\left(x\right)(a,b)\left(a,b\right) 内严格递增,故 f(x)>0f\left(x\right)>0

F(x)=x2F\left(x\right)=x^{2}g(x)=axf(t) dtg\left(x\right)=\int_{a}^{x}f\left(t\right)\mathrm{~d}t。由柯西中值定理,存在 ξ(a,b)\xi\in\left(a,b\right),使

F(b)F(a)g(b)g(a)=F(ξ)g(ξ)\dfrac{F\left(b\right)-F\left(a\right)}{g\left(b\right)-g\left(a\right)}=\dfrac{F^{\prime}\left(\xi\right)}{g^{\prime}\left(\xi\right)}

b2a2abf(x) dx=2ξf(ξ)\dfrac{b^{2}-a^{2}}{\int_{a}^{b}f\left(x\right)\mathrm{~d}x}=\dfrac{2\xi}{f\left(\xi\right)}

再在 [a,ξ]\left[a,\xi\right] 上对 f(x)f\left(x\right) 用拉格朗日中值定理,存在 η(a,ξ)\eta\in\left(a,\xi\right),使

f(ξ)f(a)=f(η)(ξa)f\left(\xi\right)-f\left(a\right)=f^{\prime}\left(\eta\right)\left(\xi-a\right)

f(a)=0f\left(a\right)=0,得 f(ξ)=f(η)(ξa)f\left(\xi\right)=f^{\prime}\left(\eta\right)\left(\xi-a\right)。代入上式,即得

f(η)(b2a2)=2ξξaabf(x) dxf^{\prime}\left(\eta\right)\left(b^{2}-a^{2}\right)=\dfrac{2\xi}{\xi-a}\int_{a}^{b}f\left(x\right)\mathrm{~d}x


十一、计算题

若矩阵

A=[22082a006]\boldsymbol{A}=\begin{bmatrix}2 & 2 & 0\\8 & 2 & a\\0 & 0 & 6\end{bmatrix}

相似于对角阵 Λ\boldsymbol{\Lambda},试确定常数 aa 的值,并求可逆矩阵 P\boldsymbol{P},使

P1AP=Λ\boldsymbol{P}^{-1}\boldsymbol{A}\boldsymbol{P}=\boldsymbol{\Lambda}

解析:

特征多项式为

λEA=(λ6)[(λ2)216]=(λ6)2(λ+2)\left|\lambda\boldsymbol{E}-\boldsymbol{A}\right|=\left(\lambda-6\right)\left[\left(\lambda-2\right)^{2}-16\right]=\left(\lambda-6\right)^{2}\left(\lambda+2\right)

故特征值为 λ1=λ2=6\lambda_{1}=\lambda_{2}=6λ3=2\lambda_{3}=-2

A\boldsymbol{A} 可对角化,对应二重特征值 66 应有两个线性无关的特征向量,所以 r(6EA)=1r\left(6\boldsymbol{E}-\boldsymbol{A}\right)=1。而

6EA=[42084a000][21000a000]6\boldsymbol{E}-\boldsymbol{A}=\begin{bmatrix}4 & -2 & 0\\-8 & 4 & -a\\0 & 0 & 0\end{bmatrix}\to \begin{bmatrix}2 & -1 & 0\\0 & 0 & -a\\0 & 0 & 0\end{bmatrix}

a=0a=0

a=0a=0 时,对应 λ=6\lambda=6 的特征向量可取

ξ1=[001],ξ2=[120]\boldsymbol{\xi}_{1}=\begin{bmatrix}0\\0\\1\end{bmatrix},\quad \boldsymbol{\xi}_{2}=\begin{bmatrix}1\\2\\0\end{bmatrix}

对应 λ=2\lambda=-2 的特征向量可取

ξ3=[120]\boldsymbol{\xi}_{3}=\begin{bmatrix}1\\-2\\0\end{bmatrix}

P=[ξ1,ξ2,ξ3]=[011022100]\boldsymbol{P}=\left[\boldsymbol{\xi}_{1},\boldsymbol{\xi}_{2},\boldsymbol{\xi}_{3}\right]=\begin{bmatrix}0 & 1 & 1\\0 & 2 & -2\\1 & 0 & 0\end{bmatrix}

P1AP=Λ=[600060002]\boldsymbol{P}^{-1}\boldsymbol{A}\boldsymbol{P}=\boldsymbol{\Lambda}=\begin{bmatrix}6 & 0 & 0\\0 & 6 & 0\\0 & 0 & -2\end{bmatrix}


十二、证明题

已知平面上三条不同直线的方程分别为

l1:ax+2by+3c=0l_{1}:ax+2by+3c=0

l2:bx+2cy+3a=0l_{2}:bx+2cy+3a=0

l3:cx+2ay+3b=0l_{3}:cx+2ay+3b=0

试证:这三条直线交于一点的充分必要条件为

a+b+c=0a+b+c=0

解析:

三条直线交于一点,等价于方程组

{ax+2by=3c,bx+2cy=3a,cx+2ay=3b\left\{\begin{array}{l}ax+2by=-3c,\\bx+2cy=-3a,\\cx+2ay=-3b\end{array}\right.

有唯一解。

记增广矩阵为

A=[a2b3cb2c3ac2a3b]\overline{\boldsymbol{A}}=\begin{bmatrix}a & 2b & -3c\\b & 2c & -3a\\c & 2a & -3b\end{bmatrix}

计算可得

A=3(a+b+c)[(ab)2+(bc)2+(ca)2]\left|\overline{\boldsymbol{A}}\right|=3\left(a+b+c\right)\left[\left(a-b\right)^{2}+\left(b-c\right)^{2}+\left(c-a\right)^{2}\right]

由于三条直线互不相同,故 (ab)2+(bc)2+(ca)20\left(a-b\right)^{2}+\left(b-c\right)^{2}+\left(c-a\right)^{2}\ne 0

必要性:若三条直线交于一点,则 A=0\left|\overline{\boldsymbol{A}}\right|=0,故 a+b+c=0a+b+c=0

充分性:若 a+b+c=0a+b+c=0,则第三个方程可由前两个方程推出。又

a2bb2c=2(acb2)\begin{vmatrix}a & 2b\\b & 2c\end{vmatrix}=2\left(ac-b^{2}\right)

c=abc=-a-b,得

2(acb2)=[a2+b2+(a+b)2]02\left(ac-b^{2}\right)=-\left[a^{2}+b^{2}+\left(a+b\right)^{2}\right]\ne 0

故前两个方程有唯一解,从而三条直线交于一点。

综上,三条直线交于一点的充分必要条件为 a+b+c=0a+b+c=0