Skip to content

2010 年全国硕士研究生入学统一考试数学二试题

一、选择题

1.

函数 f(x)=x2xx211+1x2f \left(x\right) = \frac{x^{2} - x}{x^{2} - 1}\sqrt{1 + \frac{1}{x^{2}}} 的无穷间断点的个数为( )

(A)0. (B)1. (C)2. (D)3.

答案: (B)

解析: 间断点为 x=0,±1x = 0, \pm 1。化简得 f(x)=x1+1x2f \left(x\right) = x\sqrt{1 + \frac{1}{x^{2}}},其中 x±1x \ne \pm 1。当 x0+x \to 0^{+} 时极限为 11,当 x0x \to 0^{-} 时极限为 1-1,故 x=0x = 0 为跳跃间断点;x=1x = 1 为可去间断点;当 x1x \to -1f(x)f \left(x\right) \to \infty,故只有 x=1x = -1 是无穷间断点。

2.

y1,y2y_{1}, y_{2} 是一阶线性非齐次微分方程 y+p(x)y=q(x)y^{\prime} + p \left(x\right)y = q \left(x\right) 的两个特解,若常数 λ,μ\lambda, \mu 使 λy1+μy2\lambda y_{1} + \mu y_{2} 是该方程的解,λy1μy2\lambda y_{1} - \mu y_{2} 是该方程对应的齐次方程的解,则( )

(A)λ=12,μ=12\lambda = \frac{1}{2}, \mu = \frac{1}{2}. (B)λ=12,μ=12\lambda = -\frac{1}{2}, \mu = -\frac{1}{2}. (C)λ=23,μ=13\lambda = \frac{2}{3}, \mu = \frac{1}{3}. (D)λ=23,μ=23\lambda = \frac{2}{3}, \mu = \frac{2}{3}.

答案: (A)

解析:λy1μy2\lambda y_{1} - \mu y_{2} 是齐次方程的解,得 (λμ)q(x)=0\left(\lambda - \mu\right)q \left(x\right) = 0,故 λ=μ\lambda = \mu。由 λy1+μy2\lambda y_{1} + \mu y_{2} 是非齐次方程的解,得 (λ+μ)q(x)=q(x)\left(\lambda + \mu\right)q \left(x\right) = q \left(x\right),故 λ+μ=1\lambda + \mu = 1。因此 λ=μ=12\lambda = \mu = \frac{1}{2}

3.

曲线 y=x2y = x^{2} 与曲线 y=alnx(a0)y = a \ln x \left(a \ne 0\right) 相切,则 a=a =( )

(A)4e4e. (B)3e3e. (C)2e2e. (D)ee.

答案: (C)

解析: 相切时斜率相等,故 2x=ax2x = \frac{a}{x},即 x=a2x = \sqrt{\frac{a}{2}}。又两曲线交于切点,所以 a2=alna2=a2lna2\frac{a}{2} = a \ln \sqrt{\frac{a}{2}} = \frac{a}{2}\ln \frac{a}{2},解得 a=2ea = 2e

4.

m,nm, n 是正整数,则反常积分 01ln2(1x)mxn dx\int_{0}^{1}\frac{\sqrt[m]{\ln^{2}\left(1 - x\right)}}{\sqrt[n]{x}} \mathrm{~d}x 的收敛性( )

(A)仅与 mm 的取值有关. (B)仅与 nn 的取值有关. (C)与 m,nm, n 取值都有关. (D)与 m,nm, n 取值都无关.

答案: (D)

解析:x=0x = 0 附近,ln(1x)x\ln \left(1 - x\right) \sim -x,被积函数等价于 x2m1nx^{\frac{2}{m} - \frac{1}{n}},对正整数 m,nm, n 均收敛;在 x=1x = 1 附近,对数函数的增长慢于任意幂函数,故也收敛。因此收敛性与 m,nm, n 的取值都无关。

5.

设函数 z=z(x,y)z = z \left(x, y\right),由方程 F(yx,zx)=0F \left(\frac{y}{x}, \frac{z}{x}\right) = 0 确定,其中 FF 为可微函数,且 F20F_{2}^{\prime} \ne 0,则 xzx+yzy=x\frac{\partial z}{\partial x} + y\frac{\partial z}{\partial y} =( )

(A)xx. (B)zz. (C)x-x. (D)z-z.

答案: (B)

解析:F(yx,zx)=0F \left(\frac{y}{x}, \frac{z}{x}\right) = 0 分别关于 x,yx, y 求偏导,得 zx=yF1+zF2xF2\frac{\partial z}{\partial x} = \frac{yF_{1}^{\prime} + zF_{2}^{\prime}}{xF_{2}^{\prime}}zy=F1F2\frac{\partial z}{\partial y} = -\frac{F_{1}^{\prime}}{F_{2}^{\prime}},因此 xzx+yzy=zx\frac{\partial z}{\partial x} + y\frac{\partial z}{\partial y} = z

6.

limni=1nj=1nn(n+i)(n2+j2)=\lim_{n \to \infty}\sum_{i = 1}^{n}\sum_{j = 1}^{n}\frac{n}{\left(n + i\right)\left(n^{2} + j^{2}\right)} =( )

(A)01dx0x1(1+x)(1+y2) dy\int_{0}^{1}\mathrm{d}x\int_{0}^{x}\frac{1}{\left(1 + x\right)\left(1 + y^{2}\right)}\mathrm{~d}y. (B)01dx0x1(1+x)(1+y) dy\int_{0}^{1}\mathrm{d}x\int_{0}^{x}\frac{1}{\left(1 + x\right)\left(1 + y\right)}\mathrm{~d}y. (C)01dx011(1+x)(1+y)dy\int_{0}^{1}\mathrm{d}x\int_{0}^{1}\frac{1}{\left(1 + x\right)\left(1 + y\right)}\mathrm{d}y. (D)01dx011(1+x)(1+y2) dy\int_{0}^{1}\mathrm{d}x\int_{0}^{1}\frac{1}{\left(1 + x\right)\left(1 + y^{2}\right)}\mathrm{~d}y.

答案: (D)

解析: 原式可写为 (j=1nnn2+j2)(i=1n1n+i)\left(\sum_{j = 1}^{n}\frac{n}{n^{2} + j^{2}}\right)\left(\sum_{i = 1}^{n}\frac{1}{n + i}\right)。两部分分别为黎曼和,极限为 0111+y2 dy\int_{0}^{1}\frac{1}{1 + y^{2}}\mathrm{~d}y0111+x dx\int_{0}^{1}\frac{1}{1 + x}\mathrm{~d}x,故结果为 01dx011(1+x)(1+y2) dy\int_{0}^{1}\mathrm{d}x\int_{0}^{1}\frac{1}{\left(1 + x\right)\left(1 + y^{2}\right)}\mathrm{~d}y

7.

设向量组 I:α1,α2,,αr\boldsymbol{\alpha}_{1}, \boldsymbol{\alpha}_{2}, \cdots, \boldsymbol{\alpha}_{r} 可由向量组 II:β1,β2,,βs\boldsymbol{\beta}_{1}, \boldsymbol{\beta}_{2}, \cdots, \boldsymbol{\beta}_{s} 线性表示,下列命题正确的是( )

(A)若向量组 I 线性无关,则 rsr \le s. (B)若向量组 I 线性相关,则 r>sr > s. (C)若向量组 II 线性无关,则 rsr \le s. (D)若向量组 II 线性相关,则 r>sr > s.

答案: (A)

解析: 因向量组 I 可由向量组 II 线性表示,故 r(I)r(II)sr \left(\text{I}\right) \le r \left(\text{II}\right) \le s。若向量组 I 线性无关,则 r(I)=rr \left(\text{I}\right) = r,从而 rsr \le s

8.

A\boldsymbol{A} 为 4 阶实对称矩阵,且 A2+A=O\boldsymbol{A}^{2} + \boldsymbol{A} = \boldsymbol{O},若 A\boldsymbol{A} 的秩为 3,则 A\boldsymbol{A} 相似于( )

(A)(1000010000100000)\begin{pmatrix}1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 0\end{pmatrix}. (B)(1000010000100000)\begin{pmatrix}1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 0\end{pmatrix}. (C)(1000010000100000)\begin{pmatrix}1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & -1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 0\end{pmatrix}. (D)(1000010000100000)\begin{pmatrix}-1 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & -1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 & 0\end{pmatrix}.

答案: (D)

解析:λ\lambdaA\boldsymbol{A} 的特征值,由 A2+A=O\boldsymbol{A}^{2} + \boldsymbol{A} = \boldsymbol{O}λ2+λ=0\lambda^{2} + \lambda = 0,故 λ=0\lambda = 01-1。又 A\boldsymbol{A} 为实对称矩阵,可相似对角化,且 r(A)=3r \left(\boldsymbol{A}\right) = 3,所以其对角形中有三个 1-1 和一个 00


二、填空题

9.

3 阶常系数线性齐次微分方程 y2y+y2y=0y^{\prime\prime\prime} - 2y^{\prime\prime} + y^{\prime} - 2y = 0 的通解为 y=y = \underline{\qquad\qquad}.

答案: y=C1e2x+C2cosx+C3sinxy = C_{1}e^{2x} + C_{2}\cos x + C_{3}\sin x

解析: 特征方程为 λ32λ2+λ2=0\lambda^{3} - 2\lambda^{2} + \lambda - 2 = 0,即 (λ2)(λ2+1)=0\left(\lambda - 2\right)\left(\lambda^{2} + 1\right) = 0,特征根为 2,±i2, \pm i

10.

曲线 y=2x3x2+1y = \frac{2x^{3}}{x^{2} + 1} 的渐近线方程为 \underline{\qquad\qquad}.

答案: y=2xy = 2x

解析: 因为 limxyx=2\lim_{x \to \infty}\frac{y}{x} = 2,且 limx(y2x)=0\lim_{x \to \infty}\left(y - 2x\right) = 0,故渐近线为 y=2xy = 2x

11.

函数 y=ln(12x)y = \ln \left(1 - 2x\right)x=0x = 0 处的 nn 阶导数 y(n)(0)=y^{\left(n\right)}\left(0\right) = \underline{\qquad\qquad}.

答案: 2n(n1)!-2^{n}\left(n - 1\right)!

解析:ln(12x)\ln \left(1 - 2x\right) 的高阶导数公式可得 y(n)(x)=2n(n1)!(12x)ny^{\left(n\right)}\left(x\right) = -\frac{2^{n}\left(n - 1\right)!}{\left(1 - 2x\right)^{n}},令 x=0x = 0 即得结果。

12.

0θπ0 \le \theta \le \pi 时,对数螺线 r=eθr = e^{\theta} 的弧长为 \underline{\qquad\qquad}.

答案: 2(eπ1)\sqrt{2}\left(e^{\pi} - 1\right)

解析: 极坐标弧长为 0πr2+(r)2 dθ\int_{0}^{\pi}\sqrt{r^{2} + \left(r^{\prime}\right)^{2}}\mathrm{~d}\theta。由 r=eθr = e^{\theta},得弧长为 0π2eθ dθ=2(eπ1)\int_{0}^{\pi}\sqrt{2}e^{\theta}\mathrm{~d}\theta = \sqrt{2}\left(e^{\pi} - 1\right)

13.

已知一个长方形的长 ll2cm/s2\mathrm{cm}/\mathrm{s} 的速率增加,宽 ww3cm/s3\mathrm{cm}/\mathrm{s} 的速率增加,则当 l=12cm,w=5cml = 12\mathrm{cm}, w = 5\mathrm{cm} 时,它的对角线增加的速率为 \underline{\qquad\qquad}.

答案: 3cm/s3\mathrm{cm}/\mathrm{s}

解析: 设对角线为 SS,则 S=l2+w2S = \sqrt{l^{2} + w^{2}},所以 S=ll+wwl2+w2S^{\prime} = \frac{ll^{\prime} + ww^{\prime}}{\sqrt{l^{2} + w^{2}}}。代入 l=12,w=5,l=2,w=3l = 12, w = 5, l^{\prime} = 2, w^{\prime} = 3,得 S=3S^{\prime} = 3

14.

A,B\boldsymbol{A}, \boldsymbol{B} 为 3 阶矩阵,且 A=3,B=2,A1+B=2\left|\boldsymbol{A}\right| = 3, \left|\boldsymbol{B}\right| = 2, \left|\boldsymbol{A}^{-1} + \boldsymbol{B}\right| = 2,则 A+B1=\left|\boldsymbol{A} + \boldsymbol{B}^{-1}\right| = \underline{\qquad\qquad}.

答案: 33

解析: 因为 A+B1=A(A1+B)B1\boldsymbol{A} + \boldsymbol{B}^{-1} = \boldsymbol{A}\left(\boldsymbol{A}^{-1} + \boldsymbol{B}\right)\boldsymbol{B}^{-1},所以 A+B1=AA1+BB1=3×2×12=3\left|\boldsymbol{A} + \boldsymbol{B}^{-1}\right| = \left|\boldsymbol{A}\right|\left|\boldsymbol{A}^{-1} + \boldsymbol{B}\right|\left|\boldsymbol{B}^{-1}\right| = 3 \times 2 \times \frac{1}{2} = 3


三、解答题

15.

求函数 f(x)=1x2(x2t)et2 dtf \left(x\right) = \int_{1}^{x^{2}}\left(x^{2} - t\right)e^{-t^{2}} \mathrm{~d}t 的单调区间与极值.

解析: 由变上限积分求导得 f(x)=2x1x2et2 dtf^{\prime}\left(x\right) = 2x\int_{1}^{x^{2}}e^{-t^{2}}\mathrm{~d}t,故驻点为 x=1,0,1x = -1, 0, 1。根据 f(x)f^{\prime}\left(x\right) 的符号可得,单调递减区间为 (,1)\left(-\infty,-1\right)(0,1)\left(0,1\right),单调递增区间为 (1,0)\left(-1,0\right)(1,+)\left(1,+\infty\right)。又 f(0)=12(1e1)f \left(0\right) = \frac{1}{2}\left(1 - e^{-1}\right)f(±1)=0f \left(\pm 1\right) = 0,故极大值为 12(1e1)\frac{1}{2}\left(1 - e^{-1}\right),极小值为 00

16.

(I)比较 01lnt[ln(1+t)]n dt\int_{0}^{1}\left|\ln t\right|\left[\ln \left(1 + t\right)\right]^{n}\mathrm{~d}t01tnlnt dt\int_{0}^{1}t^{n}\left|\ln t\right|\mathrm{~d}t(n=1,2,)\left(n = 1, 2, \cdots\right) 的大小,说明理由;

(II)记 un=01lnt[ln(1+t)]n dtu_{n} = \int_{0}^{1}\left|\ln t\right|\left[\ln \left(1 + t\right)\right]^{n}\mathrm{~d}t(n=1,2,)\left(n = 1, 2, \cdots\right),求极限 limnun\lim_{n \to \infty}u_{n}.

解析: (I)当 0<t<10 < t < 1 时,0<ln(1+t)<t0 < \ln \left(1 + t\right) < t,故 [ln(1+t)]n<tn\left[\ln \left(1 + t\right)\right]^{n} < t^{n}。又 lnt>0\left|\ln t\right| > 0,因此 01lnt[ln(1+t)]n dt<01tnlnt dt\int_{0}^{1}\left|\ln t\right|\left[\ln \left(1 + t\right)\right]^{n}\mathrm{~d}t < \int_{0}^{1}t^{n}\left|\ln t\right|\mathrm{~d}t

(II)由 01tnlnt dt=1(n+1)2\int_{0}^{1}t^{n}\left|\ln t\right|\mathrm{~d}t = \frac{1}{\left(n + 1\right)^{2}},得 0<un<1(n+1)20 < u_{n} < \frac{1}{\left(n + 1\right)^{2}},故由夹逼定理可知 limnun=0\lim_{n \to \infty}u_{n} = 0

17.

设函数 y=f(x)y = f \left(x\right) 由参数方程 {x=2t+t2,y=ψ(t),(t>1)\begin{cases}x = 2t + t^{2}, \\ y = \psi \left(t\right),\end{cases} \left(t > -1\right) 所确定,其中 ψ(t)\psi \left(t\right) 具有 2 阶导数,且 ψ(1)=52,ψ(1)=6\psi \left(1\right) = \frac{5}{2}, \psi^{\prime}\left(1\right) = 6。已知 d2ydx2=34(1+t)\frac{\mathrm{d}^{2}y}{\mathrm{d}x^{2}} = \frac{3}{4\left(1 + t\right)},求函数 ψ(t)\psi \left(t\right).

解析: 由参数方程得 dydx=ψ(t)2t+2\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}x} = \frac{\psi^{\prime}\left(t\right)}{2t + 2},从而 d2ydx2=ψ(t)(t+1)ψ(t)4(t+1)3\frac{\mathrm{d}^{2}y}{\mathrm{d}x^{2}} = \frac{\psi^{\prime\prime}\left(t\right)\left(t + 1\right) - \psi^{\prime}\left(t\right)}{4\left(t + 1\right)^{3}}。结合已知条件,得 ψ(t)(t+1)ψ(t)=3(t+1)2\psi^{\prime\prime}\left(t\right)\left(t + 1\right) - \psi^{\prime}\left(t\right) = 3\left(t + 1\right)^{2}。令 y=ψ(t)y = \psi^{\prime}\left(t\right),解得 y=(t+1)(3t+C)y = \left(t + 1\right)\left(3t + C\right)。由 ψ(1)=6\psi^{\prime}\left(1\right) = 6C=0C = 0,故 ψ(t)=3t(t+1)\psi^{\prime}\left(t\right) = 3t\left(t + 1\right)。积分并用 ψ(1)=52\psi \left(1\right) = \frac{5}{2},得 ψ(t)=t3+32t2\psi \left(t\right) = t^{3} + \frac{3}{2}t^{2},其中 t>1t > -1

18.

一个高为 ll 的柱体形贮油罐,底面是长轴为 2a2a、短轴为 2b2b 的椭圆。现将贮油罐平放,当油罐中油面高度为 32b\frac{3}{2}b 时,计算油的质量。(长度单位为 m\mathrm{m},质量单位为 kg\mathrm{kg},油的密度为常数 ρkg/m3\rho \mathrm{kg}/\mathrm{m}^{3}

解析: 截面椭圆方程为 x2a2+y2b2=1\frac{x^{2}}{a^{2}} + \frac{y^{2}}{b^{2}} = 1。油面高度为 32b\frac{3}{2}b 时,截面积为 S=2abbb2b2y2 dyS = \frac{2a}{b}\int_{-b}^{\frac{b}{2}}\sqrt{b^{2} - y^{2}}\mathrm{~d}y。令 y=bsinty = b\sin t,得 S=2abπ2π6cos2t dt=ab(2π3+32)S = 2ab\int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{6}}\cos^{2}t\mathrm{~d}t = ab\left(\frac{2\pi}{3} + \frac{\sqrt{3}}{2}\right)。因此油的质量为 m=ablρ(2π3+32)m = ab l\rho \left(\frac{2\pi}{3} + \frac{\sqrt{3}}{2}\right)

19.

设函数 u=f(x,y)u = f \left(x, y\right) 具有二阶连续偏导数,且满足等式 42ux2+122uxy+52uy2=04\frac{\partial^{2}u}{\partial x^{2}} + 12\frac{\partial^{2}u}{\partial x \partial y} + 5\frac{\partial^{2}u}{\partial y^{2}} = 0,确定 a,ba, b 的值,使等式在变换 ξ=x+ay,η=x+by\xi = x + ay, \eta = x + by 下化简为 2uξη=0\frac{\partial^{2}u}{\partial \xi \partial \eta} = 0.

解析:ξ=x+ay,η=x+by\xi = x + ay, \eta = x + by,得 x=ξ+η\frac{\partial}{\partial x} = \frac{\partial}{\partial \xi} + \frac{\partial}{\partial \eta}y=aξ+bη\frac{\partial}{\partial y} = a\frac{\partial}{\partial \xi} + b\frac{\partial}{\partial \eta}。代入原方程后,2uξ2\frac{\partial^{2}u}{\partial \xi^{2}}2uη2\frac{\partial^{2}u}{\partial \eta^{2}} 的系数应为 00,即 5a2+12a+4=05a^{2} + 12a + 4 = 05b2+12b+4=05b^{2} + 12b + 4 = 0。所以 a,ba, b 均取 25-\frac{2}{5}2-2。为使只剩 2uξη\frac{\partial^{2}u}{\partial \xi \partial \eta} 项,应取不同根,故 (a,b)=(25,2)\left(a, b\right) = \left(-\frac{2}{5}, -2\right)(2,25)\left(-2, -\frac{2}{5}\right)

20.

计算二重积分 I=Dr2sinθ1r2cos2θ dr dθI = \iint_{D}r^{2}\sin \theta \sqrt{1 - r^{2}\cos 2\theta}\mathrm{~d}r\mathrm{~d}\theta,其中 D={(r,θ)0rsecθ,0θπ4}D = \left\{\left(r, \theta\right)\mid 0 \le r \le \sec \theta, 0 \le \theta \le \frac{\pi}{4}\right\}.

解析:x=rcosθ,y=rsinθx = r\cos \theta, y = r\sin \theta,区域 DD 化为 0yx10 \le y \le x \le 1,且原积分化为 I=01dx0xy1x2+y2 dyI = \int_{0}^{1}\mathrm{d}x\int_{0}^{x}y\sqrt{1 - x^{2} + y^{2}}\mathrm{~d}y。先对 yy 积分,得 I=1301[1(1x2)32]dx=131301(1x2)32dxI = \frac{1}{3}\int_{0}^{1}\left[1 - \left(1 - x^{2}\right)^{\frac{3}{2}}\right]\mathrm{d}x = \frac{1}{3} - \frac{1}{3}\int_{0}^{1}\left(1 - x^{2}\right)^{\frac{3}{2}}\mathrm{d}x。令 x=sinθx = \sin \theta,得 01(1x2)32dx=0π2cos4θ dθ=3π16\int_{0}^{1}\left(1 - x^{2}\right)^{\frac{3}{2}}\mathrm{d}x = \int_{0}^{\frac{\pi}{2}}\cos^{4}\theta \mathrm{~d}\theta = \frac{3\pi}{16},故 I=13π16I = \frac{1}{3} - \frac{\pi}{16}

21.

设函数 f(x)f \left(x\right) 在闭区间 [0,1]\left[0,1\right] 上连续,在开区间 (0,1)\left(0,1\right) 内可导,且 f(0)=0,f(1)=13f \left(0\right) = 0, f \left(1\right) = \frac{1}{3},证明:存在 ξ(0,12),η(12,1)\xi \in \left(0,\frac{1}{2}\right), \eta \in \left(\frac{1}{2},1\right),使得 f(ξ)+f(η)=ξ2+η2f^{\prime}\left(\xi\right) + f^{\prime}\left(\eta\right) = \xi^{2} + \eta^{2}.

解析:F(x)=f(x)x33F \left(x\right) = f \left(x\right) - \frac{x^{3}}{3},则 F(0)=F(1)=0F \left(0\right) = F \left(1\right) = 0。在 [0,12]\left[0,\frac{1}{2}\right][12,1]\left[\frac{1}{2},1\right] 上分别对 FF 用拉格朗日中值定理,存在 ξ(0,12)\xi \in \left(0,\frac{1}{2}\right)η(12,1)\eta \in \left(\frac{1}{2},1\right),使 12F(ξ)=F(12)F(0)\frac{1}{2}F^{\prime}\left(\xi\right) = F \left(\frac{1}{2}\right) - F \left(0\right)12F(η)=F(1)F(12)\frac{1}{2}F^{\prime}\left(\eta\right) = F \left(1\right) - F \left(\frac{1}{2}\right)。两式相加得 F(ξ)+F(η)=0F^{\prime}\left(\xi\right) + F^{\prime}\left(\eta\right) = 0,即 f(ξ)+f(η)=ξ2+η2f^{\prime}\left(\xi\right) + f^{\prime}\left(\eta\right) = \xi^{2} + \eta^{2}

22.

A=(λ110λ1011λ),b=(a11)\boldsymbol{A} = \begin{pmatrix}\lambda & 1 & 1 \\ 0 & \lambda - 1 & 0 \\ 1 & 1 & \lambda\end{pmatrix}, \boldsymbol{b} = \begin{pmatrix}a \\ 1 \\ 1\end{pmatrix},已知线性方程组 Ax=b\boldsymbol{A}\boldsymbol{x} = \boldsymbol{b} 存在两个不同的解。

(I)求 λ,a\lambda, a

(II)求方程组 Ax=b\boldsymbol{A}\boldsymbol{x} = \boldsymbol{b} 的通解.

解析: 由方程组有两个不同的解,知 r(A)=r(A)<3r \left(\boldsymbol{A}\right) = r \left(\overline{\boldsymbol{A}}\right) < 3,故 A=0\left|\boldsymbol{A}\right| = 0。计算得 A=(λ1)2(λ+1)\left|\boldsymbol{A}\right| = \left(\lambda - 1\right)^{2}\left(\lambda + 1\right),所以 λ=1\lambda = 11-1。当 λ=1\lambda = 1 时方程组无解,舍去;当 λ=1\lambda = -1 时,由相容条件得 a=2a = -2。因此 λ=1,a=2\lambda = -1, a = -2

此时增广矩阵化简为 (10132010120000)\begin{pmatrix}1 & 0 & -1 & \frac{3}{2} \\ 0 & 1 & 0 & -\frac{1}{2} \\ 0 & 0 & 0 & 0\end{pmatrix},故 x1x3=32x_{1} - x_{3} = \frac{3}{2}x2=12x_{2} = -\frac{1}{2}。令 x3=kx_{3} = k,通解为 x=(32120)+k(101)\boldsymbol{x} = \begin{pmatrix}\frac{3}{2} \\ -\frac{1}{2} \\ 0\end{pmatrix} + k\begin{pmatrix}1 \\ 0 \\ 1\end{pmatrix},其中 kk 为任意常数。

23.

A=(01413a4a0)\boldsymbol{A} = \begin{pmatrix}0 & -1 & 4 \\ -1 & 3 & a \\ 4 & a & 0\end{pmatrix},正交矩阵 Q\boldsymbol{Q} 使得 QTAQ\boldsymbol{Q}^{T}\boldsymbol{A}\boldsymbol{Q} 为对角矩阵,若 Q\boldsymbol{Q} 的第 1 列为 16(1,2,1)T\frac{1}{\sqrt{6}}\left(1,2,1\right)^{T},求 a,Qa, \boldsymbol{Q}.

解析:Q\boldsymbol{Q} 的第 1 列为 16(1,2,1)T\frac{1}{\sqrt{6}}\left(1,2,1\right)^{T},故 (1,2,1)T\left(1,2,1\right)^{T}A\boldsymbol{A} 的特征向量。由 A(1,2,1)T=λ1(1,2,1)T\boldsymbol{A}\left(1,2,1\right)^{T} = \lambda_{1}\left(1,2,1\right)^{T},得 a=1,λ1=2a = -1, \lambda_{1} = 2。于是 A=(014131410)\boldsymbol{A} = \begin{pmatrix}0 & -1 & 4 \\ -1 & 3 & -1 \\ 4 & -1 & 0\end{pmatrix}

其特征值为 2,4,52, -4, 5。对应的单位正交特征向量可取 η1=16(1,2,1)T\boldsymbol{\eta}_{1} = \frac{1}{\sqrt{6}}\left(1,2,1\right)^{T}η2=12(1,0,1)T\boldsymbol{\eta}_{2} = \frac{1}{\sqrt{2}}\left(-1,0,1\right)^{T}η3=13(1,1,1)T\boldsymbol{\eta}_{3} = \frac{1}{\sqrt{3}}\left(1,-1,1\right)^{T}。因此可取 Q=(η1,η2,η3)=(16121326013161213)\boldsymbol{Q} = \left(\boldsymbol{\eta}_{1}, \boldsymbol{\eta}_{2}, \boldsymbol{\eta}_{3}\right) = \begin{pmatrix}\frac{1}{\sqrt{6}} & -\frac{1}{\sqrt{2}} & \frac{1}{\sqrt{3}} \\ \frac{2}{\sqrt{6}} & 0 & -\frac{1}{\sqrt{3}} \\ \frac{1}{\sqrt{6}} & \frac{1}{\sqrt{2}} & \frac{1}{\sqrt{3}}\end{pmatrix},此时 QTAQ=(200040005)\boldsymbol{Q}^{T}\boldsymbol{A}\boldsymbol{Q} = \begin{pmatrix}2 & 0 & 0 \\ 0 & -4 & 0 \\ 0 & 0 & 5\end{pmatrix}